Skip to main content

Expeditie Heikant

Expeditie Heikant zet in op het versterken van ontmoeting en contact in een wijk met een diverse samenstelling en een groeiend aandeel internationals. Onder de noemer ‘We doen het samen in de Heikant’ is een pilot gestart die duurzame verbindingen stimuleert tussen jong en oud, nieuwkomers en bewoners die er al decennialang wonen. Het project werkt vanuit een bottom-up aanpak en zet onder andere in op het herpositioneren van wijkgebouw Erikant als centrale ontmoetingsplek. In 4 interviews met professionals en bewoners geven we een verdiepend beeld hoe deze initiatieven bijdragen aan zelf- en samenredzaamheid.

Samenvatting Expeditie Heikant

Bereik

De wijk komt in beweging zodra er een concreet moment en/of een herkenbare, toegankelijke plek is om elkaar te treffen. Het wijkgebouw Erikant is letterlijk en figuurlijk opengewerkt, dit verlaagt de drempel om binnen te lopen. “We hebben glazen deuren ingezet … een likje verf … en het podium weer opengemaakt,” vertelt Pawan, Beleidsadviseur gebiedsgericht werken bij gemeente Veldhoven, over wijkgebouw Erikant. Voor hem was dit hét kantelpunt. “Het was jarenlang stil, en nu zie je mensen binnenkomen. Een bingo met 50 ouderen, een blaaskapel, themasessies over veiligheid, dat geeft energie. Het laat zien dat ontmoeting werkt zodra er een plek is die uitnodigt.”

Activiteiten zoals bingo, een blaaskapel en themasessies over veiligheid zorgen voor een hoge opkomst, vooral van ouderen. Jongeren en jonge gezinnen blijven lastig te bereiken; zij hebben andere prioriteiten en hun sociale leven speelt zich buiten de wijk af. Ook internationale nieuwkomers bereiken we nog niet goed. Taalbarrières en beperkte ervaring met Engelstalige communicatie spelen hierbij een rol. Met initiatieven zoals de cultuurproeverij en buddyprojecten willen we deze kloof verkleinen. Ook zetten we verder in op meertalige communicatie. De cultuurproeverij, waarbij bewoners met verschillende afkomst zelf hapjes maken en verhalen delen, wordt genoemd als een activiteit die verbindt. Kleinschaligheid blijkt belangrijk voor het hebben van écht contact, terwijl grootschalige evenementen minder effectief blijken. Wijkbewoner Yvonne glimlacht als ze terugdenkt aan de eerste cultuurproeverij: “Daar was echt contact. Niet alleen halen, maar samen máken.” Ze vertelt hoe bewoners recepten deelden, terwijl handen en voeten taalbarrières overbrugden. “We stonden daar met mensen die ik nog nooit had gesproken en ineens praat je over eten, kinderen, het leven.”

Samenwerking

De organisaties vinden de onderlinge samenwerking prettig en professioneel. Dit komt vooral door de focus op 1 wijk in plaats van een volledig dorp of stad. De verschillende rollen binnen de samenwerking vullen elkaar goed aan. Soms lijkt het tempo wat af te remmen, als het juiste mandaat ontbreekt. In de samenwerking met inwoners blijkt bottom‑up werken de juiste start. Dit gebeurt door gebruik te maken van een wensboom, deur-aan-deur contact en bijeenkomsten. Bewoners voelen zich gezien en serieus genomen, er is een hoge opkomst en er ontstaan diverse werkgroepjes in de wijk. De bewonersparticipatie groeit en de regie verschuift steeds meer van de professionals naar de bewoners. “Toen ik de wijkwaardenkaart maakte op basis van 600 reacties dacht ik: dit is het,” vertelt Jim (projectleider Precies). “Nu kan ik eindelijk zichtbaar maken wat inwoners belangrijk vinden.” Tijdens een bijeenkomst zag hij bewoners hun eigen thema’s herkennen: ‘Dit heb ik aangegeven!’ Dat gaf zoveel herkenning en gesprekken.”

Borging

Volgens de professionals zit duurzaamheid in ritme, toegankelijk beheer en herhaalbare formats. Kleinschalige, terugkerende activiteiten zoals een burendag en cultuurproeverij passen bij de wijk en kunnen vanzelfsprekendheid creëren. Professionals noemen de volgende manieren om continuïteit te waarborgen:

  • draaiboeken voor terugkerende bijeenkomsten
  • nieuwsbrieven in het Nederlands en Engels om zichtbaar te blijven
  • het periodiek ophalen van nieuwe ideeën in de wijk om thema’s te actualiseren.

Bij toegankelijk beheer is de stap naar sleutelbeheer voor wijkgebouw Erikant gezet. Dit moet nog wel verder worden uitgewerkt. Vrijwilligerscapaciteit en bewonersparticipatie blijven hierbij een randvoorwaarde.

Het buddyproject in Veldhoven laat zien dat één-op-één contact werkt om de zelfredzaamheid te vergroten, maar om dit project blijvend succesvol te maken is een voldoende grote groep deelnemers nodig én een win-win voor zowel de internationals als de buddy’s.

Conclusie

Kortom, Expeditie Heikant zet tastbare stappen in ontmoeting en samenwerking. Het wijkgebouw bruist weer en kleinschalige activiteiten zorgen, vooral onder ouderen, voor meer ontmoetingen. De wijk biedt kansen om deze positieve ontwikkeling verder uit te bouwen.

Om dit te bereiken is het belangrijk om meer verschillende bewoners te bereiken, hen structureel te betrekken bij initiatieven en activiteiten duurzaam te organiseren. Het koppelen van sociale activiteiten aan verbeteringen in de wijk kan daarbij extra energie geven. Met laagdrempelige activiteiten, een actieve organisatie en duidelijke afspraken over het beheer kan de sociale samenhang verder groeien. Dit versterkt ook de zelfredzaamheid en de samenredzaamheid in de wijk.